Nieuws

Binnenkort bestaan we gewoon al 15 hele jaren

Reden om stil te staan bij het 15-jarig bestaan 

Na twee jaar intensief voorbereiden opende in september 2002 Coffeeshop Xpresso haar deuren. Stichting Het Dilemma startte de coffeeshop om het gebruik van softdrugs in Zwijndrecht in goede banen te leiden. Nu, bijna 15 jaar later, dient de goedlopende en mooie coffeeshop nog steeds hetzelfde doel. En met succes. Reden te meer om stil te staan bij het 15-jarig bestaan van Coffeeshop Xpresso.


Gemeente Zwijndrecht

In 1999 besloot de gemeenteraad dat er in Zwijndrecht een coffeeshop moest komen. Welzijnsstichting SIWZ, later SALZA, kreeg in het jaar 2000 het verzoek van de gemeente om de mogelijkheden voor een niet-commerciële coffeeshop te onderzoeken. Op dat moment is Wouter van Egmond, de huidige directeurbestuurder, erbij betrokken geraakt. Hij verliet Curaçao waar hij onder andere een duikschool en een vakantiepark heeft geleid, om in dienst van de welzijnsstichting de mogelijkheden voor een niet-commerciële coffeeshop te onderzoeken. Na stapels boeken en papieren, vele gesprekken, goed overleg met de gemeente, de nodige hoofdbrekens, een grondige analyse van een voorbeeldshop in Bussum en úren spitten naar de juiste informatie, was het unieke concept van Coffeeshop Xpresso geboren. Veiligheid was daarbij prioriteit nummer één voor Van Egmond. Na een intensieve zoektocht naar een geschikte locatie, gaf de gemeente een vergunning af voor de vestiging van een niet-commerciële coffeeshop in het voormalige pand van Stichting Opmaat in Walburg.

Veel weerstand

Veel mensen waren bang voor criminele praktijken. Bewoners uit Walburg kwamen in opstand. Ze deelden hun zorgen in zeker 400 reacties. Ook ondernemers van winkelcentrum Walburg en de directie van het Walburg College maakten zich ernstige zorgen. Christen Unie/SGP heeft het college van burgemeester en wethouders zelfs gevraagd om het besluit te heroverwegen. Een deel van de gemeenteraad was het namelijk niet eens met de vestiging van een coffeeshop in Zwijndrecht. De toenmalige burgemeester Antoin Scholten, momenteel burgemeester van Venlo, hield vast aan het besluit en de coffeeshop kwam er. Hij beloofde dat de coffeeshop niet voor overlast zou zorgen. Scholten benadrukte dat de coffeeshop geen commercieel belang heeft en dat een stichting toezicht houdt en zorgt voor voorlichting en controle. Deze stichting is Stichting Het Dilemma. Dilemma verwijst naar de lastige keuze tussen twee opties. ‘Als je geen coffeeshop opent, is er overlast op straat, als je wel een coffeeshop opent, ben je drugsdealer’, legt Van Egmond de naam uit. Xpresso verwijst naar de gekozen werkwijze: niet-commercieel, transparant, kwalitatief hoogwaardig, sociaal betrokken en als goede werkgever. Het Dilemma doet het ‘expres zo’. Zonder toeters en bellen ging Coffeeshop Xpresso in september 2002 van start. Volgens de burgemeester moest de coffeeshop het eerst nog waarmaken voordat er een feestje gevierd kon worden.

Een jaar verder …

‘We zijn nu een jaar bezig en het gaat ontzettend goed. Grote problemen hebben zich niet voorgedaan’, vertelt Wouter van Egmond aan de redactie van weekblad Hier Zwijndrecht, terugblikkend op het eerste jaar van Coffeeshop Xpresso. Xpresso is dan zes dagen per week open van 17:00 tot 22:00 uur en verwelkomt op een avond zo’n 100 tot 150 bezoekers. De stadswachten hebben hun intrek genomen in de ruimte boven de coffeeshop. De vrees voor overlast en criminele activiteiten is geen werkelijkheid geworden. Ook in het tweede en alle volgende jaren niet. De huisregels zijn dan ook altijd duidelijk geweest. Geen toegang onder de 18 jaar. Rondhangen, hinderlijk gedrag vertonen, geluidsoverlast veroorzaken en rotzooi achterlaten zijn allemaal verboden. Alcohol schenkt de coffeeshop niet. Al vanaf dag één werkt Xpresso aan een goed imago en een transparante uitstraling. Er heerst een gezellige sfeer. Uiteenlopende culturen ontmoeten elkaar in de coffeeshop. Wouter legt in 2004 nogmaals uit dat de coffeeshop een kleinschalige niet-commerciële voorziening is waar mensen gemakkelijk binnen moeten kunnen stappen. In dat jaar heeft Xpresso op muzikale wijze aandacht besteed aan de twee succesvolle jaren van de coffeeshop, geheel in stijl van de coffeeshop. Het was een sociale, bijzonder gezellige happening met een mix van veel verschillende culturen.

Zelfstandig verder

In 2008 stond Stichting Het Dilemma op eigen benen. De welzijnsstichting waar Het Dilemma onderdeel van was, ging failliet. Ook Het Dilemma bevond zich tijdelijk in surseance van betaling. Veel onderdelen van SALZA kwamen in handen van andere organisaties. Coffeeshop Xpresso niet. Burgemeester, wethouders en alle partijen van de Zwijndrechtse gemeenteraad waren positief over een continuering van de coffeeshop in deze vorm. Met een afkoopregeling en lening van de gemeente Zwijndrecht kon Het Dilemma in maart 2008 verder als zelfstandige stichting. De organisatiestructuur is aangepast en een eigen bestuur en raad van toezicht deden hun intrede. Ook op de werkzaamheden die de welzijnsstichting tot dan toe voor Het Dilemma had uitgevoerd, moest de stichting nu zelf grip krijgen. Stichting Het Dilemma zette in korte tijd de financiële en personele zaken op poten. Tegelijkertijd steeg het aantal bezoekers fors en trad het rookverbod in werking. Een mooie uitdaging om het succes van Coffeeshop Xpresso te continueren en uit te breiden.

Groei

De organisatie is in omvang gegroeid van 4 medewerkers in 2002 naar 15 medewerkers in 2017.Het aantal bezoekers is vanaf de start van Coffeeshop Xpresso alleen maar toegenomen. In 2015 telde Xpresso op sommige dagen wel meer dan 500 klanten! Niet alleen klanten, maar ook geïnteresseerden weten Xpresso steeds beter te vinden. Uit alle hoeken van Nederland komen politici en andere geïnteresseerden een kijkje nemen. Aandachtig luisteren ze naar het verhaal van Wouter over de kernwaarden en betekenis van de niet-commerciële coffeeshop voor Zwijndrecht. Aan professionals die met softdruggebruik(ers) in aanraking kunnen komen, geeft Van Egmond voorlichting. Aan orde komen dan onderwerpen als verantwoord gebruik, het beeld over drugs(gebruik) en de werking en risico’s van softdrugs. Coffeeshop Xpresso is zelfs de bestemming van een jaarlijks seniorenuitje. De shop stroomt dan vol met ouderen die nieuwsgierig zijn naar Xpresso en naar softdrugs. Ook medicinaal gebruik van softdrugs is vaak onderwerp van gesprek. Xpresso heeft zich hier inmiddels goed in verdiept, want ook al verkoopt Xpresso geen medicinale wiet omdat dat alleen aan apotheken voorbehouden is, toch krijgt de coffeeshop veel vragen erover. Zoveel zelfs, dat er vanaf 2016 een medewerker bij Xpresso actief is die zich hierin heeft gespecialiseerd.

Reguleren of niet?

Vanaf 2010 kwam er nog een ander belangrijk aspect om de hoek kijken. Het gedoogbeleid stond ter discussie. Zonder gedoogbeleid geen coffeeshop! Het tienjarig bestaan vierde Xpresso in die onzekerheid. In de jaren erna speelde het al dan niet reguleren van de achterdeur de boventoon. Moeten de teelt en aanvoer van wiet gereguleerd worden of niet? Stukje bij beetje lijkt het erop dat de politiek deze weg vrijmaakt, maar niets is nog zeker. De Eerste Kamer moet het wetsvoorstel ‘Gesloten coffeeshopketen’ nog aannemen. Stichting Het Dilemma heeft zich al voorbereid op de mogelijkheid om cannabis te telen. Daarvoor heeft Het Dilemma de Stichting Gecontroleerde Cannabisteelt opgericht. Als de ingekochte cannabis gecontroleerd is, kent de coffeeshop de samenstelling ervan en bevat de cannabis geen bestrijdingsmiddelen. Dit is belangrijk voor de gezondheid van de consument. Net als bij levensmiddelen heeft de consument ook bij cannabis het recht om te weten wat hij koopt en gebruikt. Gereguleerde teelt is daarnaast veiliger dan de illegale wietplantages in woonwijken en op zolderkamers. Ook is de teler dan een ondernemer met een boekhouding en belastingafdracht. Dit is goed voor de schatkist. Over het maatschappelijke probleem dat telen en inkopen van cannabis niet gereguleerd is en over het standpunt van Stichting Het Dilemma hierover is veel geschreven, onder andere in de jaarverslagen op deze website.

Landelijke vereniging

Coffeeshop Xpresso is lid van het Platform Cannabisondernemingen Nederland (PCN). Van 2012 tot 2017 droeg Wouter het voorzitterschap van het platform. Nu is hij woordvoerder. PCN is dé landelijke vereniging voor coffeeshops. De leden zijn betrokken ondernemingen die verder denken dan de eigen coffeeshop. Zij maken zich samen sterk voor een goede basis, een basis die het mogelijk maakt om te functioneren als gewone bedrijven. De vereniging streeft bovendien naar een erkende, professionele en volwassen branche die in gesprek is met de overheid. Vanuit deze hoedanigheid zat Van Egmond bijvoorbeeld bij de Tweede Kamer aan tafel, bij het Rondetafelgesprek dat ten grondslag lag aan de initiatiefwet van D66 om de achterdeur te reguleren.

Op naar september 2017

In september van dit jaar is het zover, dan bestaat Coffeeshop Xpresso 15 jaar en daar zijn we best trots op. Alle jaren waren succesvol op een eigen manier. Wat de toekomst precies gaat brengen, weten we niet. We blijven ons in ieder geval hard maken voor gereguleerde teelt en hopen nog lang het gebruik van softdrugs in Zwijndrecht in goede banen te mogen leiden. Wil je op de hoogte blijven? Like dan onze Facebookpagina!